Εγκεφαλική παράλυση και βοηθήματα: Όταν ένα βοήθημα δεν περιορίζει το παιδί, αλλά του δίνει περισσότερες δυνατότητες
Όταν γίνεται αναφορά στα βοηθήματα για παιδιά με εγκεφαλική παράλυση, η σκέψη συχνά οδηγείται σε ένα αμαξίδιο, έναν περιπατητήρα ή σε κάποιον εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Στην πραγματικότητα, όμως, ένα βοήθημα μπορεί να είναι κάτι πολύ πιο απλό:
Ένα ειδικά διαμορφωμένο κουτάλι ή ένα ποτήρι που κρατιέται πιο εύκολα.
Μια προσαρμοσμένη λαβή για μολύβι.
Ένα αντιολισθητικό υλικό.
Μια μικρή τροποποίηση σε ένα παιχνίδι.
Όλα αυτά λειτουργούν ως εργαλεία που διευκολύνουν το παιδί να συμμετέχει στις καθημερινές του δραστηριότητες και να αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Επομένως, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο «ποιο βοήθημα χρειάζεται ένα παιδί με εγκεφαλική παράλυση». Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι: «Τι θέλει και τι χρειάζεται να μπορεί να κάνει το συγκεκριμένο παιδί;» Από το σημείο αυτό ξεκινά η αναζήτηση της κατάλληλης λύσης.
Διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικές προσαρμογές
Η εγκεφαλική παράλυση μπορεί να επηρεάσει με διαφορετικό τρόπο την κίνηση, τον συντονισμό, τη στάση του σώματος και την εκτέλεση των καθημερινών δραστηριοτήτων. Κάθε παιδί παρουσιάζει ένα μοναδικό προφίλ δυνατοτήτων και δυσκολιών:
Ένα παιδί μπορεί να περπατά μέσα στο σπίτι, αλλά να δυσκολεύεται να διανύσει μεγαλύτερες αποστάσεις στο σχολείο.
Ένα άλλο μπορεί να κρατά ένα κουτάλι, αλλά να δυσκολεύεται να το χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά για να φάει.
Ένα τρίτο μπορεί να έχει τη δυνατότητα να γράψει, αλλά να κουράζεται γρήγορα και να μην ολοκληρώνει μια σχολική εργασία.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, το βοήθημα δεν έχει απαραίτητα ως στόχο να αντικαταστήσει μια ικανότητα. Μπορεί απλώς να δώσει στο παιδί τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τις υπάρχουσες ικανότητές του με έναν διαφορετικό και πιο αποτελεσματικό τρόπο.
Η χρήση αμαξιδίου δεν σημαίνει ότι το παιδί σταματά να περπατά
Η χρήση αμαξιδίου ή άλλου μέσου κινητικότητας αποτελεί συχνά αντικείμενο προβληματισμού για τις οικογένειες. Υπάρχει η αντίληψη ότι η χρήση ενός τέτοιου βοηθήματος μπορεί να οδηγήσει το παιδί στο να «σταματήσει να προσπαθεί να περπατήσει».
Ωστόσο, ένα μέσο κινητικότητας λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι απαραίτητα ως αντικατάσταση της βάδισης.
Ένα παιδί μπορεί να περπατά σε μικρές αποστάσεις, αλλά να χρησιμοποιεί αμαξίδιο για μεγαλύτερες διαδρομές, σε μια σχολική εκδρομή, σε ένα μεγάλο σχολικό κτίριο ή κατά τη διάρκεια μιας οικογενειακής εξόδου. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η κόπωση και αυξάνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε δραστηριότητες που διαφορετικά θα ήταν ιδιαίτερα απαιτητικές.
Αυτονομία στις καθημερινές δραστηριότητες
1. Σίτιση
Η σίτιση αποτελεί μία από τις καθημερινές δραστηριότητες όπου μια φαινομενικά μικρή κινητική δυσκολία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανεξαρτησία του παιδιού.
Για τη διευκόλυνσή του μπορούν να αξιοποιηθούν:
Ειδικά διαμορφωμένα κουτάλια και πιρούνια.
Ποτήρια με κατάλληλες λαβές ή εγκοπές.
Πιάτα με υπερυψωμένο χείλος και αντιολισθητικές βάσεις.
Σημείωση: Η λύση δεν βρίσκεται πάντοτε στο ίδιο το αντικείμενο. Μπορεί να βρίσκεται στη σωστή στάση του σώματος, στη σταθερότητα της καρέκλας, στο ύψος του τραπεζιού ή στον τρόπο που είναι οργανωμένος ο χώρος.
2. Ένδυση
Η ένδυση είναι μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί συνδυασμό κινητικού ελέγχου, ισορροπίας και λεπτής κινητικότητας (κουμπιά, φερμουάρ, κορδόνια).
Μικρές προσαρμογές στα ρούχα μειώνουν σημαντικά τις απαιτήσεις:
Μεγαλύτερες λαβές στα φερμουάρ.
Ρούχα με λάστιχο αντί για κουμπιά.
Παπούτσια με Velcro ή ελαστικά κορδόνια.
Σχολείο και Παιχνίδι: Ισότιμη συμμετοχή
Το σχολείο και το παιχνίδι αποτελούν τα βασικότερα πεδία συμμετοχής στην παιδική ηλικία.
Στη σχολική τάξη: Μια διαφορετική λαβή μολυβιού, μια κεκλιμένη επιφάνεια εργασίας, ένα αντιολισθητικό υπόστρωμα ή η χρήση ψηφιακών μέσων επιτρέπουν στο παιδί να συμμετέχει στη μαθησιακή διαδικασία με μεγαλύτερη ευκολία. Η ισότιμη συμμετοχή δεν σημαίνει ότι όλα τα παιδιά πρέπει να κάνουν μια δραστηριότητα με τον ίδιο τρόπο, αλλά ότι κάθε παιδί έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει με τον τρόπο που είναι λειτουργικός για το ίδιο.
Στο παιχνίδι: Το παιχνίδι δεν είναι λιγότερο σημαντικό από την αυτοεξυπηρέτηση. Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται να πιάσει ή να ενεργοποιήσει ένα παιχνίδι, απλές τροποποιήσεις (όπως η σταθεροποίησή του σε μια επιφάνεια ή η προσθήκη ενός μεγαλύτερου διακόπτη) μπορούν να αλλάξουν ολοκληρωτικά την εμπειρία του.
Συμπέρασμα
Τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να κάνει ένα παιδί τα πάντα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως οι συνομήλικοί του. Το ζητούμενο είναι να έχει περισσότερους τρόπους να συμμετέχει στη ζωή του.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα γύρω από τα βοηθήματα: Δεν είναι το βοήθημα που κάνει το παιδί πιο ανεξάρτητο. Είναι η δυνατότητα που του προσφέρει να συμμετέχει.
Από την Μιχαέλα Ματζιώρου
0
20
20
